> **EXAME TEMA 2: ORGANIZACIÓN TERRITORIAL E ESTATUTO DE GALICIA** # Pregunta 1: Principios Xerais e Administración Local (Castellano) Explica brevemente los principios de **autonomía, solidaridad y equilibrio territorial** en la organización del Estado. Además, dentro de la Administración Local, indica qué entes tienen garantizada constitucionalmente su autonomía y cuál es el órgano de gobierno representativo en los Municipios y en las Provincias. ## Respuesta - EL Principio de Autonomía parte como derecho garantizado en el propio Artículo 2 del Título Preliminar de la Constitución, y conseagrado en el Artículo 143 del Capítulo III, de las Comunidades Autónomas, del Título VIII, de la Organización Territorial del Estado de la misma, éste último, apoyado por todo el Capítulo al que pertenece. Básicamente, da derecho a un conjunto de provincias y territorios insulares que comparten un área regional histórica a un autogobierno, constituyéndose en Comunidades Autónomas. - El Principio de Solidaridad lo tenemos en el Artículo 138 del Capítulo I, de los Principios Generales del Título VIII, de la Organización Territorial del Estado, donde a partir del Artículo 2 del Título Preliminar que nos vela por el derecho a la autonomía, éste vela también por un equilibrio económico, impidiendo en ningún caso, privilegios económicos o sociales entre Autonomías. - El Principio de Equilibrio Territorial va de la mano con el Principio de Solidaridad, expuesto en el mismo Artículo visto en el punto anterior, el Artículo 138 del Capítulo I de los Principios Generales del Título VIII, de la Organización Territorial del Estado, en este caso, centrándose principalmente en el equilibrio justo entre las diversas partes del territorio Español y especialmente en las insulares. Por otro lado, los Municipios son esas entidades locales a las cuales la Constitución le garantiza la autonomía, en el propio Artículo 140 del Capítulo II, de la Administración Local, del Título VIII, de la Organización Territorial del Estado; y entendiéndose también como conjunto de municipios, la Provincia también tiene personalidad jurídica propia, establecido en el Apartado 1 del Artículo 140 del Capítulo II, de la Administración Local, del Título VIII, de la Organización Terrotorial del Estado, aunque con el matiz de que éste depende plenamente del Gobierno y de la Administración Autonómica, según el Apartado 2 del mismo Artículo, por lo que a nivel de entidades locales autónomas, sólo podemos constatar como tales, los Municipios. El órgano representativo de los municipios es el propio Ayuntamiento, constituído principalmente por el Alcalde y los Concejales, que podemos ver en el Artículo 140 del Capítulo II, de la Administración Local, del Título VIII, de la Organización Territorial del Estado; por otro lado, según el Apartado 2 del Artículo 141 del mismo Capítulo, las Provincias tienen, como órganos representativos a las Diputaciones y la posibilidad de otras Corporaciones de caracter representativo. > **Anotaciones**: La verdad que esta parte la tengo totalmente olvidada, la estudié hace tiempo y tuve que mirarla. Por otro lado, al no venir definido el concepto de *Principio de Equilibrio Territorial* tal cual, éste lo tuve que buscar para ver a qué hace referencia dentro de la Constitución. Aún así, todo ésto puede estar equivocado igualmente, pero espero estar cerca igualmente. También sé que no he cumplido con lo de *Brevemente*, quedándome muy lejos de ese objetivo. Por otro lado, la prespresentación y la capacidad autónoma la supongo por lo que leido y sabido de la Constitución, principalmente de los dos primeros Capítulos del Título VIII. ## Corrección **Valoración: 9/10** - **Aciertos**: Has estructurado perfectamente los principios del Título VIII. Muy bien referenciados el Art. 2 (unidad/autonomía) y el 138 (solidaridad/equilibrio). - **Matiz Importante**: Ojo con lo que mencionas de la Provincia. Dices que "solo podemos constatar como entidades autónomas los Municipios". ¡Cuidado! El **Art. 141.1 CE** dice literalmente: "*La provincia es una entidad local con personalidad jurídica propia... y autonomía para la gestión de sus respectivos intereses*". Por tanto, la Provincia **SÍ** tiene garantizada constitucionalmente su autonomía, al igual que el municipio. Lo que ocurre es que su gobierno es una administración "de segundo grado" (Diputación). - **Órganos**: Perfecto el binomio Ayuntamiento (Alcalde/Concejales) y Diputación. # Pregunta 2: O Parlamento de Galicia (Galego) Define as funcións principais do Parlamento de Galicia segundo o Estatuto de Autonomía. Especialmente: ¿Como se elixe aos seus membros e cal é a duración do seu mandato? ¿Ten o Parlamento capacidade para esixir responsabilidade política á Xunta? ## Resposta As funcións principais do Parlamento de Galicia veñen estableicdas no Apartado 1 do Artigo 10 do Capítulo I, do Parlamento, do Título I, do Poder do Galego, da Lei Orgánica 1/1981, do 6 de Abril, do Estatuto de Autonomía de Galicia. Neste Artigo temos as seguintes funcións ordeadas como no Estatuto: a. Exercer a Potestade Lexislativa da Comunidade Autónoma. b. Controlala acción executiva da Xunta, aprabalos orzamentos e exercelas outras competencias que llesexan atribuidas pola Constitución, polo propio Estatuto, polas Leis do Estado e as do Parlamento de Galicia. c. Nomear para cada lexislatura das Cortes Xerais aos Senadores representantes da Comundade Autónoma Galega. d. Elixir dentre os seus membros ao Presidente da Xunta de Galicia. e. Demandala responsabilidade política á Xunta e o seu Presidente. f. Solicitar do Goberno a adopción de proxectos de Lei e presentar ante a Mesa do Congreso dos Deputados, proposicións de Lei. g. Interpor recursos de incsonstitucionalidade e persoarse ante o Tribunal Constituciona nos supostos e termos previstos na Constitución e na Lei Orgánica di Tribunal Constitucional. Estas funcións pódense extender con vistas ó resto do contido do mesmo Capítulo, pero como principáis serían as velaquí presentadas. Por outra banda, os mandatos do Parlamento ven sendo de 4 anos, recoñecido no Apartado 2 do Artigo 11 do Capítulo I, do Parlamento, do Título I, do Poder do Galego do Estatuto de Autonomía. Pola contra, o que ven sendo a elección de membros non ven específicado concretamente no propio Estatuo pois no propio Artigo 12 do mesmo Capítulo, concretamente, o seu apartado 1, dinos que un Regulamento regulará a súa composición, o réxime e funcionamento. Devandito Regulamento ha de ser aprobado por maioría absoluta do propio Parlamento. Para rematar coa pregunta, polo xa visto, o propio Parlamento ten entre as súas funcións principais a demanda de responsabilidades políticas á Xunta, polor que a resposta á última pregunta ven sendo si. > **Anotaciones**: Tiven que lerme de novo o tema relacionado co Estatuto de Autonomía por mor de esqueceren moito dende que o mirara, pero creo que acabo de afianzar moitos termos importantes como tempos e proporcións cara eleccións e accións. Espero achegar unha boa resposta cun nivel acorde de Galego. ## Corrección **Valoración: 9.5/10** - **Aciertos**: Has clavado las funciones del Art. 10 del Estatuto. Es una respuesta de manual de oposición. - **Detalle Técnico**: Sobre la elección, aunque el Estatuto remite a una Ley de Elecciones (Art. 12), el **Art. 11.1** ya nos da una pista clave que podrías añadir: se eligen mediante **sufragio universal, igual, libre, directo y secreto**. También es importante recordar que la circunscripción electoral es la **provincia** (Art. 11.2). - **Responsabilidad**: Correcto. El Parlamento tiene la "mochila" del control político (moción de censura y cuestión de confianza). ## Contraargumentación Sí es verdad que la provincia sale como una entidad local autónoma pero no a nivel de gobierno, sino como bien dices, como personalidad jurídica. Quizás tengo tan escasos conocimientos que personalidad jurídica determina gobierno, sin embargo, creo que el gobierno representa los 3 poderes: legislativo, ejecutivo y judicial, y aquí sólo sale el jurídico. ## Resolución Aquí hay una confusión terminológica común que vamos a aclarar ahora mismo para que no te la jueguen: - Personalidad Jurídica: Significa que la Provincia (como ente) puede firmar contratos, tener bienes, ir a juicio y ser titular de derechos y obligaciones. No tiene nada que ver con los "tres poderes" (legislativo, ejecutivo, judicial). - **Autonomía**: La Constitución dice que la Provincia tiene autonomía para la gestión de sus intereses. - **El Gobierno**: La Provincia **SÍ tiene gobierno**, que es la **Diputación** (u otras corporaciones representativas). **Ojo aquí**: En España, a nivel local (Municipios y Provincias), **no hay división de poderes**. No hay un "poder legislativo local". Solo hay Potestad Reglamentaria (hacer ordenanzas). El gobierno local es puramente ejecutivo/administrativo. Por tanto, decir que "la provincia no es una entidad autónoma a nivel de gobierno" es un error que un tribunal te tacharía. La Provincia es tan autónoma como el Municipio, solo que su ámbito es supramunicipal. # Pregunta 3: A Xunta e o seu Presidente (Galego/Castellano) Explica o procedemento de **investidura do Presidente da Xunta**. ¿Quén o propón, ante quén se realiza a votación e que maiorías son necesarias? Unha vez nomeado, ¿que facultade ten o Presidente en relación coa composición da Xunta (Vicepresidentes e Conselleiros)? ## Resposta A elección dun Presidente da Xunta, segundo podemos ver regulado no segundo párrafo do Apartado 3 do Artigo 15 do Capítulo II, da Xunta e do seu Presidente, do Título I, do Poder do Galego, basease en varias fases: 1. A proposición dun candidato por parte do Presidente do Parlamento. 2. O candidato ha de presentalo seu programa ó Parlamento. 3. Farase unha primeira votación no que require ó menos de maioría absoluta. 4. De non conseguirse dita maioría, farase unha segunda votación, 24 horas despois co requisito de maioría simple. 5. Se non se consolida, volverase a realizalo proceso. No Apartado 3 do Artigo 16 do mesmo Capítulo podemos ver que o Presidente da Xunta nomeará e cesará ós Vicepresidentes e os Conselleiros. > **Anotacións**: Coma nos casos anteriores, tiven que tirar de lelo Capítulo II enteiro por mor de non acordarme de case nada, neste caso, acordábame de memos que no caso anterior, pero afiancei, creo, termos importantes de tempos, porcentaxes y responsabilidades. Espero estar no certo co respondido, aínda que polo menos, sei que foi máis conciso que nos casos anteriores. ## Respuesta (Traducción al castellano) La elección de un Presidente de la Junta, según podemos ver regulado en el segundo párrafo del Apartado 3 del Artículo 15 del Capítulo II, de la Junta y de su Presidente, del Título I, del Poder del Gallego, se basa en varias fases: 1. La proposición de un candidato por parte del Presidente del Parlamento. 2. El candidato ha de presentar su programa al Parlamento. 3. Se hará una primera votación en el que se requiere al menos, mayoría absoluta. 4. En caso de no conseguirse dicha mayoría, se hará una segunda votación, 24 horas después, con el requisito de mayoría simple. 5. Si no se consolida, se volverá a realizar el proceso. En el Apartado 3 del Artículo 16 del mismo Capítulo podemos ver que el Presidente de la Junta nombrará y cesará a los Vicepresidentes y Consejeros. > **Anotaciones**: Como en los casos anteriores, tuve que tirar de leer el Capítulo II entero por no acordarme de casi nada, en este caso, me acordaba menos que en el caso anterior, pero creo que afiancé, creo, términos importantes de tiempos, porcentajes y responsabilidades. Espero haber acertado con lo respondido, aunque por lo menos, sé que fue más conciso que los casos anteriores. ## Corrección Valoración: 10/10 - **Aciertos**: Has descrito el proceso impecablemente. - **Clave de Oro**: Has señalado correctamente que los Vicepresidentes y Conselleiros son nombrados y cesados por el Presidente. Es una facultad **exclusiva** del Presidente (competencia de dirección y creación de equipo). - **Tiempos**: Muy bien el detalle de las 24 horas para la mayoría simple. ¡Ese es un dato típico de pregunta trampa en test! # Pregunta 4: Administración de Xustiza en Galicia (Castellano) ¿Cuál es el órgano jurisdiccional en que culmina la organización judicial en el ámbito territorial de la Comunidad Autónoma? ¿Quién nombra al Presidente de dicho órgano y en nombre de quién se ejerce la justicia en Galicia? ## Respuesta Según el Artículo 21 del Capítulo III, de la Administración de Justicia en Galicia, del Título I, del Poder del Gallego, determina que el órgano jurisdiccional en que culmina la organización judicial en el ámbito territorial es el Tribunal Superior de Justicia de Galicia. El Rey nombrará al Presidente de esta entidad, según lo establecido en el Apartado 1 del Artículo 23 del mismo Capítulo, aunque no lo hará en nombre de nadie, sino que irá a propuesta del Consejo General del Poder Judicial, dictado también, en el mismo Apartado. > **Anotaciones**: Como en los casos anteriores, tuve que leer el tema porque no me acordaba de nada. Esta pregunta me moló mucho por la trampa de "en nombre de quién". ¡Jajajaja! ## Corrección **Valoración: 8.5/10** (¡Por culpa de la trampa!) - **Aciertos**: TSXG (Tribunal Superior de Xustiza de Galicia) y el nombramiento por el Rey a propuesta del CGPJ. - **¡Caíste en la trampa!**: Me dices que el Rey no lo hace en nombre de nadie... ¡Ay! El **Artigo 20 do Estatuto de Autonomía** (y el 117 de la CE) dicen: "A xustiza emana do pobo e adminístrase en **nome do Rei**". - Incluso en Galicia, aunque las competencias de gestión sean de la Xunta, la justicia se administra **en nombre del Rey**. El Rey firma el nombramiento porque es la cabeza del Estado. ## Contraargumentación La observación que me das sobre que va en nombre del Rey no sale reflejado más que en un artículo del Estatuto, concretamente el 13, y el 117 de la CE es del Título VI, el cual entiendo que no me entra, por el Título del temario. ¿Es así? Pese a todo, en un caso así, ya para empezar, mi falta de experiencia y conceptual me impediría impugnar la pregunta. ¡Jajajaja! Pero viendo ésto... ¿Seguiría estando mal mi respuesta? Yo entiendo que sí, parcialmente. Si lo miramos desde el temario, y la falta de referencia dentro de los artículos que creo que entran, el Artículo 117 de la CE estaría totalmente oculto desde mi perspectiva, por lo que por temario, estaría correcta la respuesta, pero por cómputo no. No sé si me explico. ## Resolución Tienes un punto de razón magistral: si el tema se ciñe estrictamente al **Título I del Estatuto**, el Artículo 117 de la CE está técnicamente "fuera". Sin embargo, en una oposición, hay conceptos que se consideran "**transversales**". - **El matiz**: El **Artículo 20.1 del Estatuto de Galicia** dice literalmente: "*A xustiza adminístrase en nome do Rei...*". - **Tu defensa**: Si en tu respuesta dijiste que el Rey lo nombra pero "no lo hace en nombre de nadie", técnicamente cometiste un error de concepto jurídico, porque en España la Justicia (toda) emana del pueblo y se administra en nombre del Rey. **Veredicto del "profe"**: Tu respuesta sería **parcialmente correcta** por identificar el órgano (TSXG) y el proceso de nombramiento, pero ese "no lo hace en nombre de nadie" te restaría puntos. En un examen de desarrollo, si no estás seguro de algo así, es mejor omitirlo que afirmar algo erróneo. ¡Punto para ti por la capacidad de impugnación! ## Contraargumentación II En el Estatuto de Autonomía sólo se dice "en nombre de" una sóla vez, en el Artículo 13. El Apartado 1 del Artículo 20 dice lo siguiente: - Uno. Ejercer todas las facultades que las Leyes Orgánicas del Poder Judicial y del Consejo General del Poder Judicial reconozcan o atribuyan al Gobierno del Estado.